Ma Sekerdo Kardas? N'etmisiz Kardas? - Dersim 38 Taniklari

1937-38 yilllarinda bugunku Tunceli ilinin sinirlarini da kapsayan Dersim'e yonelik askeri harekâtlar yapildi. Harekât komutasinin bir ayagi kuzey Munzurlar silsilesinde yer alan Kilickaya Dagi eteginden Erzincan Ovasi'na bakan Surbahan koyunde uslenmisti. Harekât sonunda, bazi Surbahanlilar, Agbaba Dagi'nin dibindeki Zini Gedigi cukurunda kaldi. Geri kalanlar Balikesir, Canakkale, Eskisehir gibi bati illerinin koylerine surgun edildi. Surgunde olenler, surgunde doganlar oldu. Surbahanlilar, 1947'de cikan afla koylerine donene kadar, surgunde yasadilar. Dersim, ozellikle Tanzimat doneminden baslayarak, merkezi yonetimin guclendirilmesini amaclayan duzenlemeler karsisinda hep sorunlu bir bolge olmus, 1930'lardaki ayaklanmalara, 1935'teki "Tunceli Kanunu"na ve 1937 karisikliklarina boyle gelinmisti. Ma Sekerdo Kardas? Surbahan'dan surulen birkac ailenin hafizasindan hareketle 1938-48 araligina bakiyor. "Dersim'de 1938'de ne oldu, neden oldu, nasil oldu?" sorularina degil, "Sonra ne oldu?" sorusuna cevap ariyor. Tam da "Dersim 38"in yeniden konusulmaya baslandigi bu gunlerde, 1938'in calkantilarindan Erzincan'da bir koyun payina dusenle ilgileniyor. Kurbanlari birer sayi olarak gormekten vazgecip onlarin gozlerinin icine bakalim, gecmisimizle yuzleselim istiyor.