Komunistlerden Islamcilara Bir 20. Yuzyil Tarihi: Endonezya

Bir ulkenin tarihi, butun bir yuzyili anlamamizi saglar mi? Sadece bir ulkede yasananlar, dunyanin onemli bir kesimindeki siyasi ve sosyal gelismeleri bagrinda tasir mi? Elinizdeki kitap, bu sorulara mukemmel bir cevap sunar. Batili ulkelerin isgali ve somurusu, halkin buna karsi direnisi, bu direnis esnasinda ve sonrasinda halk muhalefetinin kendi icinde "Ulusalcilar - Islamcilar - Komunistler" diye bolunmesi ve bunun bir icsavasa daha dogrusu darbeye donusmesi, cografyamiza hic de yabanci sayilmayan olgular. Endonezya orneginde, darbeyle birlikte yasanan toplu kiyimda olen Komunistlerin/muhaliflerin sayisinin iki milyon civarinda oldugu tahmin ediliyor. Yirminci yuzyilin, Yahudi soykirimindan sonraki en buyuk katliami. Isin tuhaf yani, bu buyuk katliamin dunyada fazla ses getirmemesi, adeta unutulmaya terk edilmesi. Kurbanlar, sessizlik suikastiyla da cezalandirilmistir sanki. Darbenin arkasindaki oklarin Batili merkezleri isaret etmesi ve kurbanlarin komunist olmasi, bunda belirleyicidir. Bu calisma, Endonezya'nin buyuk yazari (yaklasik yirmi yil hapis yatan ve on uc yilini ev hapsinde geciren) Pramoedya Ananta Toer'in yasamini ve yazdiklarini rehber alarak, bir ulkenin tarihine ve acilarina isik tutuyor. Pramoedya Ananta Toer hapsedildiginde, yazmaktan mahrum birakilmisti. Ama o, buyulu soylentilere gore, yeni romanlarini tutsak arkadaslarina sozlu olarak aktardi ve bunlari ezberleyen arkadaslari sayesinde romanlari yok olmaktan kurtuldu. Orada kurtulan, ayni zamanda, hafizasi parcalanan bir halkin hafizasiydi da. Cambridge Universitesi yayinlari arasinda cikan elinizdeki kitap, sikintili bir gecmisten suzulup gelen karmasik ve direngen bir halki ve onun dev yazarini, edebiyattan sanata, folklordan antropolojiye kadar uzanan bir perspektifle tasvir ediyor. Halkin umutlarini ve hayal kirikliklarini bagrinda tasiyan guclu edebiyatin izinden giderek, bizi bir ulkenin kederli haritasinda yolculuga cikariyor. (Tanitim Bulteninden)