Author: Henryk Sienkiewicz
With Fire and Sword is the first volume of Sienkiewicz?s celebrated trilogy of life under the Polish Commonwealth of the seventeenth century. It opens almost in the midst of battle between the rebellious Cossacks of the Ukraine, in the southeasternmost reaches of Polish-ruled territory. Led by Bohdan Hmyelnitzki, the rebellious Cossacks press into the interior of the commonwealth from the wild lands on the border.
W XVII wieku ukraińscy Kozacy byli mocno uciskani w ramach pańszczyzny przez polskÄ… szlachtÄ™ i magnateriÄ™ oraz moÅ»nowładców, których nazywano "królewiętami kresowymi". Dlatego Kozacy, pod wodzÄ… Bohdana Chmielnickiego postanowili siÄ™ zbuntować i rozpoczęli walkÄ™ narodowo-wyzwoleńczą, której trudno odmówić uzasadnienia. Henryk Sienkiewicz jednak ich wolnościowe dÄ…Å»enia traktuje jako bunt skierowany przeciwko prawowitej władzy Polaków i przedstawia poczynania Kozaków jako prymitywne rzezie i rozboje, ogólnikowo natomiast przedstawia rzeczywistÄ… sytuacjÄ™ Kozaków i ich marzenia o wolności. Walki ukraińsko-polskie ocenia jako haniebną, bratobójczÄ… wojnÄ™ domową, a nie walkÄ™ w słusznej sprawie, jakÄ… po czÄ™ści była. Henryk Sienkiewicz, sam wywodząc siÄ™ ze szlachty, solidaryzuje siÄ™ z polskÄ… szlachtÄ… i magnaterią, która tytułowym "ogniem i mieczem" miała zdusić zbuntowany lud. Dlatego Polaków ukazuje jako patriotów walczących w słusznej sprawie obrony granic. Taka linia ideowa utworu wiÄ…Å»e siÄ™ równieÅ» z misjÄ… "ku pokrzepieniu serc", jaka przyświecała pisarzowi. StaraÅ‚ siÄ™ przypomnieć narodowi czasy jego świetności i potęgi, gdy dzięki sile oręŻa odnosiÅ‚ chw