Przedwojenne Grochów, Kamionek, Saska Kepa. Najpie

Dzielnica Praga-Poludnie to administracyjny twor, ktory nazewniczo zaciera tozsamosc prastarych wsi, osad i przedmiesc, polozonych na poludnie od wlasciwej Pragi i historycznie majacych z nia niewiele wspolnego. Szanujacy sie mieszkaniec tej czesci Warszawy nigdy nie powie, ze jest z Pragi-Poludnie, ale z Kamionka, Grochowa, Goclawia albo Saskiej Kepy... Od momentu zalozenia wsi Kamion do powstania kolonii na Saskiej Kepie uplynelo co najmniej 800 lat i to najlepiej ilustruje z jak roznymi osrodkami osadniczymi mamy do czynienia. Przez setki lat miejscowosci, ktore formuja dzis dzielnice Warszawy, pisaly wlasne rozdzialy na kartach historii, mialy roznych wlascicieli i w roznym czasie byly przylaczane do stolicy. Odbilo sie to na ich urbanistyce i architekturze, zwyczajach spoleczenstwa i jego gwarze. Owe mikroswiaty w 1939 r. tworzyly mozaike skrajnych kontrastow. Wiejskie chalupy i pola sasiadowaly z nedznymi kamieniczkami, fabrykami stojacymi przy ulicach brukowanych kocimi lbami, ktorymi plynely rynsztoki, te zas krajobrazy tuz za miedza zmienialy sie w pejzaz nasycony luksusowymi, supernowoczesnymi, tonacymi w zadbanej zieleni willami. Takze mieszkajacy w bliskim sasiedztwie ludzie roznili sie czesto od siebie jak dzien od nocy. Ten album stara sie nie faworyzowac zadnego z rejonow dzielnicy, ukazujac je - w miare dostepnosci przekazow ikonograficznych - we wlasciwych proporcjach, czyli przywracajac wlasciwa range Kamionka i Grochowa, ktore w dotychczasowych publikacjach pozostawaly w cieniu eleganckiej Saskiej Kepy. Wiele faktow przywolanych we wstepnym rozdziale i w opisach zdjec to nowe, wczesniej nigdzie niepublikowane ustalenia.