Fransiz Tegmenin Kadini

Ingiliz edebiyatinin yasayan belki de en buyuk ustasi olan John Fowles, anlati kurmaktaki mahareti, carpici uslubu ve deneyciligiyle dikkati ceken bir yazar. Hic abartmadan yuzyilin en iyi romanlari arasinda sayabilecegimiz Fransiz Tegmenin Kadini'nda bu ozellikler mukemmel bir bilesime ulasiyor. Bir kere olaganustu basarili bir atmosfer yaratiyor yazar; Viktorya doneminde yasamanin ne anlama geldigini butun netligiyle ortaya seriyor. Sonra esine az rastlanir bir gizem yaratiyor; kitap bittiginde bile gizeminden bir sey kaybetmeyen bir gizem bu. Ve nihayet bilgeligine sizi hemen ikna eden bilge ve son derece zeki bir denemeci uslubuyla varolusculugun "sahicilik" ve ozgurluk arayan insan soyutlamasini ete kemige burunduruyor; ama tanri anlatici rolunu de sorgulamaktan geri kalmiyor. Fowles dunya tarihinin en tutucu donemlerinden biri olan, her seyin ve ozellikle de edebiyatin siki kurallara ve "gorev" bilincine bagli oldugu Viktorya cagindan aykiri bir ask oykusuyle sesleniyor okura. Roman basarisini buyuk olcude nefis diyaloglarina ve iki karakter arasindaki gerilime borclu. Kadinlarin "gorev"lerinin boyun egme ve cocuk yapmayla sinirli oldugu bir donemde, romanin kadin kahramani Sarah, inanilmaz sezgi gucu, ozgurluge olan tutkusu ve estetik olana duydugu sevgiyle hemen romanin cekim merkezine yerlesiyor. Toplumsal kodlari umursamaksizin sevmek neyi gerektiriyorsa onu yapmaktan kacinmayan ozgur bir kadin Sarah. Erkek kahraman Charles ise gormus gecirmis bir aristokrat; ama gormus gecirmislikle bir aristokrattan beklenenler arasindaki dengeyi tutturmakta zorlanan biri. Sarah'yla tanistiktan sonra bu bicak sirtindaki denge darmadagin olur. Charles, caginin toplumsal statusunun, es dost cevresinin talepleri ile yolu asktan gecen Askinlik ve Sahicilik, tek kelimeyle Ozgurluk arayisi arasinda bir secim yapmak zorunda kalir... Roman okumanin benzersiz hazzindan haberdar olanlar, Nabokov'un deyimiyle "belkemigini titreten" kitaplar okumayi ozleyenler ve sahici bir ask